Kožul, Stjepan. Zagrebačka prvostolnica -
simbol duhovne obnove i središte vjerskoga i bogoslužnoga života

Pregledni rad. Str. 7-82.


Sažetak

 

Predmet ovog rada je zagrebačka prvostolnica posvećena Blaženoj Djevici Mariji na nebo uznesenoj. Pisac u radu daje presjek njezine dugostoljetne gradnje (1217.) i obnove do današnjih dana. Ističe njezinu graditeljsku i kulturnu vrijednost za cijeli Hrvatski narod.  No, ona predstavlja bogatstvo nadasve po svojim duhovnim vrijednostima koje su se u njoj tijekom stoljeća ostvarivale i obogaćivale Kristove vjernike Zagrebačke biskupije i nadbiskupije, kao i sve hrvatske vjernike koji u nju rado svraćaju. Ta se duhovnost u njoj događa po redovitom dnevnom te nedjeljnom i blagdanskom bogoslužju, kao i po mnogim izvanrednim crkvenim slavljima. Nakon otkrivanja tajne o veličini zagrebačke prvostolnice (1. poglavlje), pisac obrazlaže složenost odnosa stolne crkve prema trima zagrebačkim župama: Sv. Marije, Sv. Ivana Kristitelja i Sv. Petra (2. poglavlje) i ustanovljuje stvarnoga nebeskog zaštitnika ili naslovnika, a to je Uznesenje Blažene Djevice Marije ili Velika Gospa (3. poglavlje). U 4. poglavlju piše o crkvenoj glazbi i liturgijskom pjevanju u (prvo)stolnici, a u 5. o tijeku bogoslužja i o vjerskom životu u njoj. Sveukupna tvarna i duhovna događanja u prvostolnici dalje prati po razdobljima pojedinih zagrebačkih nadbiskupa, a to su: (6.) nadbiskup bl. Alojzije Stepinac (1934.-1960.), (7.) biskup Franjo Salis-Seewis (1946.-1954.), (8.) nadbiskup Franjo Šeper (1954.-1969.), (9.) nadbiskup Franjo Kuharić (1969.-1997.) i (10.) nadbiskup Josip Bozanić (1997.-).

 

 

Summary: Zagreb's cathedral – a symbol of spiritual renewal and a centre of religious and liturgical life.
Str. 81.-82.


The subject of this article is Zagreb's Cathedral dedicated to Our Lady of Assumption. The author gives an outlay of the centuries from its construction first began (1217) until the current renovations being conducted today. He highlights its architectural and cultural value for the entire Croatian nation. However, the cathedral primarily represents its spiritual wealth which has enriched all Christ's faithful in the Zagreb Diocese and Archdiocese who readily visited it throughout the centuries.  This spirituality is felt through regular liturgies - daily, on feast-days and Sunday Liturgies as well as many other celebrations. After having discovered the mystery of the greatness of the Zagreb Cathedral (Chapter 1), the author explains the difficult relations between the main Church (Cathedral) with its three parishes in Zagreb: St. Mary's, St. John the Baptist and St. Peter's (Ch. 2). The author then reflects on the patronage of the cathedral - the Assumption of our Lady (Ch. 3). In chapter four the author describes the sacral music and singing in the cathedral, whereas chapter 5. describes the continuation of the Sacred Liturgy and the life of the faithful in it. The author then describes the actual and spiritual events that take place in the principle church throughout the times of various Zagreb Archbishops: (6th) Archbishop blessed Alojzije Stepinac (1934-1960), (7th) Bishop Franjo Salis-Seewis (1946-1954), (8th) Archbishop Franjo Šeper (1954-1969), (9th) Archbishop Franjo Kuharić (1969-1997); and (10th) Arhcbishop Josip Bozanić (1997-).
Translated by s. Anđelita Šokić
 

 

Resumo: Zagreba katedralo – simbolo de la spirita renovigo kaj centro de la religia kaj liturgia vivo.
Str. 82.


La temo de ĉi tiu verko estas la zagreba katedralo dediĉita al Ĉieliro de la Beata Virgulino Maria. La aŭtoro prezentas en la verko sekcion de ĝia plurjarcenta konstruado (1217.)  kaj ĝian  renovigon ĝis hodiaŭ. Li substrekas ĝiajn arkitekuran kaj kulturan valorojn por la tuta kroata popolo. Krom tio, ĝi reprezentas ĝian riĉecon unuavice pro siaj spiritaj valoroj kiuj dum jarcentoj estis en ĝi realigitaj kaj kiuj riĉigis la Kristajn kredantojn de la Zagreba diocezo kaj ĉefdiocezo, kaj ĉiujn kroatajn kredantojn kiuj ĝin vizitas. Tiu spiriteco en ĝi realiĝas dum regulaj tagaj, dimanĉaj kaj festtagaj liturgioj, kaj ankaŭ per pluraj eksterordinaraj ekleziaj festoj. Post la malkovro de la sekreto pri grandeco de la zagreba katedralo (ĉapitro 1), la aŭtoro klarigas la komplekson de la interrilatoj inter la katedralo kaj tri zagrebaj paroĥoj: Sta Maria, Sta Johano Baptisto kaj Sta Petro (ĉapitro 2) kaj la eltrovon de la vera ĉiela patrono aŭ adresato, kio estas Ĉieliro de la Beata Virgulino Maria (ĉapitro 3). En la 4a ĉapitro la aŭtoro skribas pri la eklezia muziko kaj liturgia kantado en la katedralo, kaj en la 5a ĉapitro pri liturgio kaj religia vivo en ĝi.
La kompletajn materian kaj spiritan eventojn en la katedralo oni daŭre sekvas dum la periodoj de la unuopaj zagrebaj ĉefepiskopoj, kaj tio estas: (ĉapitro 6) ĉefepiskopo beata Alojzije Stepinac (1934.-1960.), (ĉapitro 7) episkopo Franjo Salis-Seewis (1946.-1954.), (ĉapitro 8) ĉefepiskopo Franjo Šeper (1954.-1969.), (ĉapitro 9) ĉefepiskopo Franjo Kuharić (1969.-1997.) kaj (ĉapitro 10) ĉefepiskopo Josip Bozanić (1997.-).

Tradukis Marija Belošević



(Objavljeno u godišnjaku „Tkalčić“, 14./2010., br. 14.)